ALAMIN: Pag-iingat sa balat ngayong tag-init

ABS-CBN News

Posted at May 22 2021 03:55 PM

Watch more on iWantTFC

MAYNILA - Hindi lamang heat stroke ang dapat na pag-ingatan ng publiko pagdating sa kanilang kalusugan ngayong panahon ng tag-init, dahil maging ang balat ay dapat din alagaan laban sa posibleng pagkakaroon ng skin cancer.

“Pwede tayong magkaroon ng skin cancer sa sobrang tindi ng init ng araw pero ito ay because cumulative, ibig sabihin 'yung matagal na exposure over long periods of time, so hindi agad-agad nagde-develop 'yung skin cancer. It develops after a couple of years,” ayon kay Dr. Ma. Lourdes Nebrida-Idea, head ng Department of Dermatology ng St. Luke’s Global City.

Sa panayam sa programang "Your Daily Do’s" sa TeleRadyo, sinabi ni Idea na may dalawang klase ng skin cancer: ang melanoma at non-melanoma.
 
Ayon kay Idea, pinakakaraniwan sa Pilipinas ang non-melanoma skin cancer o basal cell carcinoma na sanhi rin ng chronic sun exposure.

“Marami kang pasyente na nakikita, mga farmers, mga mangingisda, mga police enforcers, even 'yung engineers or architects na laging nasa ilalim ng araw, pagdating ng age 40, 50 lalo na 60 years old doon na lumalabas 'yung para siyang nunal lang, parang mapulang sugat o age spot wart. Hindi nila napapatingin agad pero 'pag nagpakonsulta sila sa certified dermatologist doon namin nada-diagnose through biopsy na isa pala siyang basal cell carcinoma o skin cancer,” saad niya.

Paliwanag ni Idea na hindi naman nakamamatay ang basal cell carcinoma pero sinisira niya ang balat na minsan ay umaabot sa fatty layer ng skin at maging sa muscle. Hindi rin aniya ito kumakalat sa ibang organ system.

“Kadalasan nandoon lang siya sa balat at most common location is the face kasi 'yan ang naka-expose lagi. At sa face, ang nose ang pinaka common location,” sabi niya.

Matapos masuri, ang treatment of choice dito ay tinatawag na Mohs micgrographic surgery kung saan ang tanging tinatanggal lamang ay ang pinaka-cancer sa balat.


Ang melanoma naman ang pinaka-seryosong uri ng skin cancer at nakamamatay, ayon kay Idea. Nagsisimula aniya ito na parang nunal na kakaiba ang itsura.

“Kaya kami ini-emphasize namin na kailangang magkaroon tayo ng mole check. itong melanoma ang incidence nito sa Pilipinas ay .35 percent for every 100,000 Filipinos. However, we noted according to the latest census that it’s ranked 26th already in the Philippines,” sabi niya.

Kumalakat din ang cancer na ito sa ibang organ system sa katawan kaya kinakailangang agad na magamot sa pamamagitan ng chemotherapy or radiotherapy, depende sa stage.

“Ito ang pinakagrabeng skin cancer na cause din is sun exposure and then family history,” sabi niya.

Sa naturang programa, sinabi ni Idea na sa pagitan ng mga oras na alas-10 ng umaga hanggang alas-2 ng hapon ang pinakamatindi ang sikat ng araw.

“Sa panahon na ito mataas ang araw, 'pag tayo ay nagtagal 15-20 minutes, lalo na 30 minutes maaring mag-penetrate na sa balat natin 'yung UV rays, harmful rays, pwede kang mag-sunburn agad, masunog ang balat mo, 'yun ang immediate result 'yung pamumula. Eventually, kung cumulative na, pwede siyang mag-lead to skin cancer,” sabi niya.

Payo niya na kung maiiwasan ay limitahan lamang ang exposure sa araw at dalasan ang pag-inom ng tubig nang hindi madehydrate at mauwi sa heatstroke. Kung maaari ay sumilong din at magsuot ng komportableng damit para hindi makulob ang init sa katawan.

Importante din aniya ang paggamit ng sunblock.

"Kinakailangan na mag-apply tayo ng sunblock. Ang SPF o ibig nitong sabihin sun protective factor ay mine-measure niya 'yung minimal erythemal dose, 'yung dosage ng araw na nakapag-cause ng pamumula. 'Yung sinasabing SPF 15, 15 times na protected ka against the UV rays. The higher the SPF, the better,” sabi niya.

Para sa mga magsasaka at mangingisda, mas mainam aniya na magsuot sila ng long sleeves at malapad na sombrero para maprotektahan din ang kanilang mukha habang nagtatrabaho.

- TeleRadyo 22 Mayo 2021