Pahayag ni Duterte sa Balangiga Bells, kinastigo

ABS-CBN News

Posted at Aug 04 2021 07:41 PM

Rodrigo Duterte sa turnover ceremony ng Balangiga Bells noong December 2018
Si Pangulong Rodrigo Duterte sa turnover ceremony ng Balangiga Bells noong December 2018. Gigie Cruz, ABS-CBN News/File

Hindi ikinatuwa ng ilan sa Balangiga, Eastern Samar ang pahayag ni President Rodrigo Duterte sa huli niyang SONA na ibalik na lang sa US ang "Balangiga Bells." 

Ayon kasi kay Duterte, isauli na lang ang mga kampana sa United States para wala na umanong utang na loob ang Pilipinas sa nasabing bansa.

"Isauli na lang natin ulit? Maybe I’ll just return it. Ring it until you die,” aniya sa kaniyang pinal na SONA.

Matatandaang ibinalik sa Pilipinas ang Balangiga Bells noong 2018, higit 100 taong nakalipas matapos kunin nito ng mga Amerikanong sundalo noong Filipino-American War. 

Sa kaniyang SONA, nabanggit ni Duterte na nakipagkasundo siya noon sa mga sundalong Amerikano na pupunta siya sa Amerika kung ibabalik ang Balangiga Bells.

Pero ayon sa historian na si Professor Rolando Borrinaga, nasorpresa siya sa pahayag ng Pangulo dahil wala naman umanong ambag si Duterte o maging ang gobyerno para maibalik ang mga kampana noong 2018.

Ayon kay Borinaga, ang local contact at facilitator ng US veterans para sa maibalik ang mga kampana, hindi pagmamay-ari ng gobyerno ang Balangiga Bells.

"I was actually very much surprised with that statement because during the last campaign for the return of the bells of Balangiga halos wala namang participation ang government. Basically it was an effort of the US veterans and purposedly hindi na namin ininvolve ang government kasi baka magkakagulo," aniya.

Kwento pa ni Borinaga, dahil ilang ulit nang pumalpak ang gobyerno sa mga hakbang nito para maibalik ang Balangiga Bells, ang dating kura paroko na ng simbahan ng Balangiga ang gumawa ng hakbang.

"Diretso 'yung parish priest ng Balangiga na nagsulat sa base commander sa Wyoming, at sa Secretary of Defense at saka doon sa Korea na kukunin na 'yung bells ng Balangiga at isauli dito. Yun ang approach ... not through government kasi pumalpak na yung government several times in the past," aniya.

Bagama’t nanawagan si Duterte sa Amerika sa kaniyang 2017 SONA na ibalik na ang Balangiga Bells, negatibo ang naging epekto nito at hindi ito nakatulong.

"A large veterans' group in the US were supposed to consider a resolution of supporting the return of the bells. But instead, after the issue of the President became international, they pulled out their resolution and said we are not returning anything," ani Borinaga.

Para sa mga taga-Balangiga, na umaasa na hindi na muling maagaw pa sa kanila ang mga kampana, hindi na umano dapat humiwalay sa kanila ang makaysaysayang parte ng kanilang lugar.

"Hindi dapat kasi 'yung bells na 'yan, dito talaga 'yan sa Balangiga nanggaling atsaka amin 'yan," ani Mario Acidre.

"Hindi naman kaaya-aya yan. Sa amin 'yan. Maraming buhay ang aming ninuno na nagbuhis doon," dagdag ni Rolly Onarosa.

Ayon kay Fe Campanero, municipal tourism officer ng Balangiga at apo ng isa sa mga nagplano sa pag-atake sa mga sundalong Amerikano, bagamat nakikitang niyang hindi angkop sa SONA ang pahayag ng Pangulo, maaaring biro lang daw ito.

"Alam niyo I was so amused na na-mention 'yun. I think it was a joke pero unexpected ko kasi it was a formal, it was SONA," aniya.

Pero kung sakaling seryoso ang pangulo dito, hindi papayag ang mga Balangiganon-on dito, ayon kay Campenero.

Nanindigan si Campanero na pagmamay-ari ng makasaysayan ding St. Lawrence the Marty Church ang mga kampana, bagay na sinang-ayunan naman ng bagong kura paroko ng simbahan.

"Kusang loob naman nilang ibinigay kasi sa simbahan naman itong bells," ani Fr. Mario Lunario.

Sa likod ng pandemiya, patuloy na binibisita ng mga turista ang St. Lawrence the Martyr Church dahil sa mga kampana, na maliban sa malaking bahagi ng kasaysayan ng bansa, ay malaki ding bahagi ng pananampalataya ng mga Pilipino. 

—Ulat ni Sharon Evite-Carangue

KAUGNAY NA ULAT

Watch more on iWantTFC