PatrolPH

The Correspondents CA Throwback: Bakit hindi agad nabawi ang mga kampana ng Balangiga mula sa Amerika?

Sherwin Tinampay, ABS-CBN News

Posted at Dec 11 2021 07:10 PM

Watch more News on iWantTFC

MAYNILA - Sari-saring pang-aabuso umano na naranasan ng mga residente ng Balangiga sa probinsiya ng Eastern Samar ang naging ugat sa pagsalakay ng mga ito sa mga sundalong Amerikano.

Umaga ng Setyembre 28, 1901, habang nag-aalmusal ang mga sundalong Amerikano, nilusob at inatake sila ng mga taga-Balangiga gamit lamang ang mga bolo at kutsilyo nang tumunog ang mga kampana ng simbahan.

Ilang linggo matapos ang engkuwentro, gumanti ang mga Amerikano kung saan iniutos ni Heneral Jacob Smith ang pagsunog sa buong Balangiga at karatig-bayan nito at pagpatay sa mga lalaki na may edad 10 pataas. Tinatayang 2,000 Pilipino ang napatay.

Kinuha ng mga Amerikano ang tatlong kampana ng Balangiga bilang war trophy. Ang pinakamaliit ay napunta sa Camp Red Cloud sa South Korea habang ang dalawang malalaki ay sa F.E. Warren Air Force sa Cheyenne, Wyoming.

Taong 2006, pinuntahan ng ABS-CBN News team sa pangunguna ni Abner Mercado ang lokasyon ng dalawang Balangiga bells. Higit isang siglo na ring nasa Amerika ang makasaysayang mga kampana.

Nakausap niya ang ilang U.S. war veterans na nais na ring maibalik ang mga kampana sa Pilipinas noong mga panahong iyon.

"Every nation has its history. It must have its history. You must be proud of where you came from, the things you did. The Balangiga was the greatest success of the Filipino armed forces in the war," ani U.S. Air Force veteran Bruce Gordon sa naging panayam niya kay Abner Mercado.

Dumadaan sa matinding butas ng karayom nang mga panahong iyon ang hakbang sa pagbabalik ng mga kampana dahil sa mga maimpluwensiyang U.S. war veterans na hinaharang ito.

Sumama ang ABS-CBN News team sa ginawang 'lobbying' ng Pinoy na si Sonny Sampayan sa mga kongresista sa Amerika. Ginagawa ito para maipaunawa kung bakit mahalaga sa mga taga-Balangiga na mabawi ang mga kampana. Isang batas kasi ang kinakailangang maipasa ng U.S. Congress para ito ay maisakatuparan.

Nakapanayam rin ng grupo ni Mercado ang anak ng isa sa mga sundalo na bahagi ng Philippine-American war sa Balangiga kung saan ibinahagi nito ang bangungot na naranasan ng ama sa paglipas ng panahon.

Panoorin ang dokumentaryong 'Mga Kampana ng Balangiga' ng The Correspondents na unang ipinalabas sa ABS-CBN Channel 2 noong 2006.

RELATED LINKS:

Bisitahin ang Patrol.PH para sa iba pang mga balita.