‘Pag-asang makamit ang hustisya’: Kaanak ng EJK victims ikinatuwa ang pag-imbestiga ng ICC sa drug war

ABS-CBN News

Posted at Sep 18 2021 04:16 PM | Updated as of Sep 18 2021 05:31 PM

Watch more on iWantTFC

MAYNILA—Tila nakakita ng pag-asa ang ina ng 2 lalaking biktima umano ng extrajudicial killings sa aksiyon ng International Criminal Court (ICC) na buksan ang imbestigasyon laban kay Pangulong Rodrigo Duterte at sa kaniyang war on drugs campaign.

“Nu’ng ipinadala sa akin ng anak ko ’yung report na fresh from the ICC, hindi ko pa man nabasa pero ’yung damdamin na hindi mo ma-explain ’yung tuwa ba dahil naisip ko ito na ’yung ating hinihintay, hinihintay ng lahat ng mga biktima,” pahayag ni Llore Benedicto Pasco.

Nitong Miyerkoles, inanunsiyo ng international tribunal na pinayagan na nito ang hiling ng ICC Prosecutor na magsagawa ng imbestigasyon sa war on drugs campaign sa Pilipinas mula Hulyo 2016 nang maupo bilang pangulo si Duterte hanggang Maros 16, 2019 nang maging epektibo ang pag-withdraw ng Pilipinas sa Rome Statute.

Kasama sa iimbestigahan ng ICC ang naganap na patayan sa Davao City mula Nobyembre 1, 2011 hanggang Hunyo 30, 2016 habang nagsisilbing alkalde at bise alkalde noon si Duterte.

“Kami, bilang mga nanay ng biktima, sobra akong natuwa sabi ko nga ito na ’yung pag-asa natin. Nakikita natin na talagang may pag-asa tayo na makakamit natin ang hustisya,” sabi niya.

Sa panayam sa TeleRadyo, sinabi ni Pasco na halos 5 taon na ang nakaraan nang mapatay umano ng pulis ang kaniyang 2 anak na lalaki sa isang police operation sa isa umanong insidente ng pagnanakaw.

Ayon kay Pasco, hindi niya ipinagkakaila na gumagamit ng droga ang 2 anak noon pero nagbagong-buhay at nakapaghanap ng trabaho nang maupo bilang presidente si Duterte.

Pero dahil sa Oplan Tokhang, inengganyo niya ang mga anak na magpalista sa barangay para lamang umano sa beripikasyon ng mga gumagamit at dating gumagamit ng droga.

“Sabi ko wala namang problema siguro ’yun dahil verification lang naman. So isa sila sa mga inilista sa barangay. At natuklasan namin ng huli na, na lahat pala ng nakalista na ’yun ay isa-isa pa lang pinapaslang,” sabi niya.

Sa panig ni Atty. Kristin Conti ng National Union of People’s Lawyers (NUPL) at isa sa mga tumutulong sa Rise Up, isang organisasyon ng mga kaanak ng mga biktimang napatay sa war on drugs, ang kaso ng mga anak ni Pasco ay isinama nila bilang emblematic case sa ICC communication and complaint noong Agosto 2018.

“Hindi ko alam kung papaano maibibilang ito doon sa statistic pero sa dulo parang sinasabi nila merong paraphernalia nahanap nila sa magkapatid, ’yun nga may background dati sa droga, kaya pwede pa ring maituring na drug case. Dito sa ICC complaint namin naghain kami ng mga example. Para doon sa mga example na law enforcement operation pero maididikit mo sa droga, ito ’yun,” paliwanag ni Conti sa parehong panayam.

Sabi ni Conti, hindi sila naghain ng murder o homicide sa ICC.

“Ang iniharap na pong kaso doon ay crimes against humanity in the acts of murder and also other inhumane acts kaya po hindi namin kailangang patunayan na kumbaga ’yung murder — ito ang bumaril, ito ang nangyari, ito ang insidente — kasi umamin na ’yung mismong mga pulis. Doon po sa police report pa lang sinabi nila kami ang pumatay kasi nanlaban, tapos,” sabi niya.

Dagdag niya: “Ang hinahanap ngayon ng ICC ay hindi na lang pruweba ng patayan kung di pruweba na ang patayan ay malawakan at sistematiko. Kaya ’yung kaso ni nanay Llore ikakabit namin sa iba pang kaso. ’Yung 7,000 na police operation kung saan merong suspect na napatay, na merong biktima at siguro higit 30,000 na patayan related sa war on drugs.”

Nauna nang sinabi ng Malacañang na hindi makikipagtulungan ang gobyerno sa imbestigasyon ng ICC.

Dagdag ni Contie: “Sa totoo po mahihirapan ang kahit sino na imbestigador kung ayaw makipag-cooperate ng iimbesigahan niya. Kaya lang kung ang ebidensiya ay lalapit na sa ICC, ibang usapin ’yun. Kaya kami po, sa bahagi ng NUPL at Rise Up, handa kaming magbigay sa ibang kaso ng original documents dito po sa ICC patungkol sa individual cases ng patayan. Handa rin po kaming magbigay ng nakalap naming iba pang statements o documents na galing sa gobyerno.”

Para naman kay dating Senador Antonio Trillanes IV, ang desisyon ng ICC ay malaking hakbang para sa mga pamilya ng EJK victims.

“This is one big step towards the attainment of justice of the victims at sa kaniyang pamilya. At the same time, doon kay Duterte, this is one big step closer sa kulungan,” sabi ni Trillanes.

Malaki naman ang paniwala ni Trillanes na uusad pa rin ang imbestigasyon ng ICC kahit wala itong tulong mula sa gobyerno.

“Meron nang mga testigo na hawak na nila. With or without their cooperation, uusad ito pero siyempre ang mga dokumento ng gobyerno hindi ito basta-basta maa-access habang pinipigilan. Tandaan natin na hanggang June 2022 lang si Duterte nakapwesto kaya konting antay lang ’yun, ilang buwan lang ’yun. Bubukas na lahat ng mga dokumento,” sabi niya.

Sa huli, naging matagal man ang paghihintay, hindi lingid kay Pasco na makakamtam din niya ang hustiya para sa dalawang anak.

“Kami bliang mga ina at bilang mga biktima nitong giyera kontra droga nitong gobyerno ay lubos na pong umaasa at may pag-asa, talagang nakakatanaw na kami pag-asa at liwanag na magkakaroon ng hustisya itong aming mga idinudulog na kaso,” sabi ni Pasco.