PatrolPH

Sonaserye 2021: Universal health care ng gobyerno, sinubok ng pandemya

Raphael Bosano, ABS-CBN News

Posted at Jul 19 2021 08:42 PM | Updated as of Jul 19 2021 08:44 PM

Watch more on iWantTFC

MAYNILA - Tatlong ospital ang naikot ni Dolores Rojo sa isang araw maipatingin lang ang kaniyang sakit sa puso, high blood, at goiter. 

Mas mahirap para sa mga gaya niyang may sakit ang magpakonsulta ngayon dahil ang lahat ng ospital, nakatuon din ang pansin sa pandemya. 

"Pag hihiga po ako, hindi ako makahiga nang diretso. Hindi ako makatagilid. Kasi parang nalulunod ako. Kaya hindi po ako nakakatulog eh," ani Rojo. 

Ilang metro lang mula sa kanila ang bahay ni Jaime Galanido, na sakit sa puso din ang iniinda. Gaya ni Rojo, limang ospital din ang kaniyang inikot. 

Para sa mga gaya nilang kapos at maysakit ang pagsasabatas ng Republic Act 11223 o Universal Health Care (UHC) Act. 

"Much needs to be done to improve our health care system, which remains highly fragmented, resulting in disparity in health outcomes between the rich and the poor in the urban areas and rural. We shall pool all our resources for health services under the [PhilHealth]; institutionalize primary care as a prerequisite to access higher level of healthcare; and supplement human resource gaps of the LGUs through a National Health Workforce Support System," ani Duterte sa kaniyang State of the Nation Address noong 2018. 

Isinabatas ang UHC bill matapos ang ika-3 SONA ni Duterte. Layon ng batas na mapagtibay ang health system ng bansa - na isa sa itinuturing na landmark laws na ipinasa ng administrasyon. 

Umarangkada na ito sa 58 lugar sa Pilipinas. 

Sa Metro Manila, ang mga lungsod ng Valenzuela, Parañaque, at Marikina pa lang ang UHC integration sites. 

Kaya naman kahit layon ng batas na makapagpatingin ang mga Pilipino sa kanilang primary healthcare facility gaya ng barangay health center, nauuwi lang sa pagod ang pagdulog ng ilan sa mga ito. 

"Nagpunta po ako rito, kaso dahil sa hirap ko huminga, abnormal daw ang puso ko kaya tinuturo ako sa ospital. Kaya ninais ko pong magpunta sa malalaking ospital para magpatingin. Hindi nila kaya gamutin sa health center 'yung ano, abnormal daw ang pintig ng puso ko," ani Galanido. 

Gaano na nga ba kalayo ang iniusad ng UHC? Base sa paliwanag ng DOH, tila nasa paghahanda pa lang sa mas malawakang pagpapatupad ang nangyayari ngayon. 

"We are able to assess their capacities according to different components like strategic investment planning. We also were able to assess their human health resource complements and how they are able to manage and capacitate them. In-assess din natin 'yung kanilang health information system. We intended to capacitate all LGUs with this universal healthcare, so gumawa kami ng mga modules for this and we were able to conduct already 4 na e-learning modules among the different areas," ani Health Undersecretary Maria Rosario Vergeire. 

Pero dahil sa pandemya, ma napabilis umano ang usad ng bansa tungo sa universal health care. 

"The components of the Universal Health Care, na-fast track 'yan agad nu'ng nagkapandemiya. because we saw our weaknesses in facilities, we saw our weaknesses in referral systems, in primary health care. Na-fast track siya lahat kasi kailangan mong agad-agad gawin in the pandemic or else 'yung response natin will not be able to manage these cases," ani Vergeire. 

Pero iba ang tingin ni Dr. Joshua San Pedro ng Coalition of People’s Right to Health. 

"If UHC was truly implemented and strengthened, through infrastructure, through funding, through manpower, nakikita sana natin ang mas magandang response," ani San Pedro. 

Aniya, ang pinakamahirap para sa mga gaya niyang doktor ay makita ang isang pasyente na hindi magamot dahil sa sistemang hindi pa umano lubusang nararamdaman. 

"In an age and time of universal health care and yet we are turning patients away because kulang 'yung ating facilities and we saw this during the height of the pandemic. But we see this as well in communities, pag kulang nga 'yung kakayahan para sa pangangailangan ng ating mga pasyente. This is heartbreaking," ani San Pedro. 

Base sa 2021 Budget Briefer ng DOH, P38.96 bilyon na pondo ngayong taon ang nailaan dapat para sa UHC-related activities, nasa P16.58 bilyon naman para makapag-deploy ng health workers, at mapatibay ang primary health care. 

Nasa P4.78 billion naman ang gagamitin para makabili ng mga gamit sa higit 1,600 health care facilities. 

Nasa P11.97 bilyon din ang nakalaan para sa 58 UHC integration sites. 

Dalawang taon na mula nang pirmahan ang batas. Noon pa man, sinabi ng gobyerno na aabutin talaga ng ilang taon bago ito maramdaman. 

Kaya naman, sagot ng DOH tungkol sa estado ng health system ng bansa: "We are trying to improve, that is the term. Because until now, even though we were able to add, we have augmented whatever we have for our system, kulang pa rin pag nakikita natin."

Ayon naman kay San Pedro: Napatunayan ito nitong panahon ng pandemic na hindi nga handa ang ating health system. 

Bisitahin ang Patrol.PH para sa iba pang mga balita.