Pilipinas 'dedma' sa bagong batas ng China ukol sa South China Sea

ABS-CBN News

Posted at Jan 26 2021 07:12 PM | Updated as of Jan 26 2021 09:26 PM

Watch more in iWantTFC

MAYNILA – Habang ang isang kamay ay nagtitimon ng bangka, pilit kumukuha ng cellphone video noong Lunes ang mangingisdang si Larry Hugo para maipakita sa tao ang naranasan niya sa paligid ng Pag-asa Island sa West Philippine Sea.

"Marami akong kalaban sa dagat. Ayan oh. Mga barko ng Chinese 'yan, sa unahan ko lang," aniya sa video.

Papunta sana si Hugo sa isang sandbar malapit sa isla para mangisda nang lumapit at humarang ang barko ng China Coast Guard.

"Hinarang nila ako, hindi ako makapasok sa sandbar 2. Lalayo muna ako," aniya. 

Kuwento ni Hugo, 13 taon na siyang nakatira sa Isla Pag-asa pero ngayon lang niya naranasang pagbawalan siyang dumaan ng China Coast Guard.

Sigurado si Hugo na siya ang pinupunterya ng barko.

"Ako talaga hinaharang nila. Kasi akala ko dadaan lang. Biglang huminto sa may harapan ko. Kinakabahan nga ako eh. Akala ko talagang madadali na ako doon. Ngayon lang nangyari na inaabangan kami sa may gitna na 'yon, dati po pag papalapit sila, dadaan lang sa amin, hindi hihinto sa may harapan namin," ani Hugo.

Sa lapit ng barko, nabasa na ni Hugo ang numbero sa gilid: Bow number 5103.

Umuwi na lang siya sa takot pero namuo rin ang galit sa dibdib niya.

"Siyempre nagalit tayo. Eh dati naman tayong nakapunta dyan, atin man 'yan eh. Bakit ngayon babawalan tayong magpunta doon na samantalang diyan tayo nangingiasda, diyan tayo naghahanapbuhay? Parang na-trauma ba ako," aniya. 

Inireport ni Hugo sa AFP Western Command ang insidente pero wala pa itong inilabas na pahayag sa mga oras na ito.

Nabahala din sa pangyayari ang mayor ng Kalayaan municipality na si Roberto del Mundo, pero sinabihan ang mga mangingisdang umiwas na lang muna sa mga sandbar na pinangingisdaan nila.

"Papayuhan ko silang huwag na lang muna pumunta doon sa mga lugar na 'yan. Kasi alam naman nating kahit anong gawin natin, ini-insist din nila na kanila 'yan. Na kung tutuusin, talaga namang atin naman," ani Del Mundo.

Nang tanungin kung anong hakbang ang gagawin nila bilang munisipalidad, sabi ni Del Mundo: "Kami susunod lang kung ano ang utos sa itaas, sa AFP, DND, saka sa DFA. Lagi lang namang sinasabi sa amin sa task force meeting, magpakumbaba lang, manahimik lang, iwas lang para walang gulo."

Noong Enero 22, nagpasa ng bagong batas ang China. Pinahihintulutan na nila ang China Coast Guard na gamitan ng armas ang sinumang bangka o barko ng ibang bansa na magiging banta sa mga bahagi ng karagatang inaangkin nila.

Kasama sa mga lugar na tinuturing nilang teritoryo ay ang West Philippine Sea, kung nasaan ang Isla Pag-Asa. 

Ayon sa pamahalaan, walang gagawing hakbang ang Pilipinas tungkol dito. 

"Wala naman po tayong diplomatic moves na gagawin diyan. It’s their law... Under international law, general international law, ang paggamit po ng dahas ay generally prohibited except for two well-defined exceptions: by way of self-defense at kinakailangan meron pong sending of armed troops into the territory of China; at kinakailangan ang paggamit po ng dahas ay necessary, proportional, and when authorized by the UN Security Council," ani Presidential Spokesman Harry Roque. 

Sana lang daw, ayon kay Roque, walang gawin ang sinumang bansa ng bagay na makakapagpalala ng sitwasyon sa West Philippine Sea.

–Mula sa ulat ni Chiara Zambrano, ABS-CBN News

Bisitahin ang Patrol.PH para sa iba pang mga balita.