Paano nilabanan ng mga 'artista ng bayan' ang martial law?

ABS-CBN News

Posted at Sep 21 2020 07:19 PM | Updated as of Sep 21 2020 08:53 PM

Watch more in iWantTFC

MAYNILA — Obligasyon sa lipunan ng mga tinaguriang "artista ng bayan" ang pagpapaalala sa mga aral ng martial law sa pamamagitan ng kanilang mga obra, ayon sa dalawang haligi ng showbiz.

Isa-isang binalikan nina Joel Lamangan at Ricky Lee ang ilang hindi malilimutang karanasan sa paggawa ng pelikula noong martial law.

Ibinahagi nila ito sa townhall conversation na "Ganito Kami Noon, Ganito Pa Rin Ba Ngayon?" na inorganisa ng grupong AKTOR.

Nakulong dati si Lamangan dahil sa pagtatag ng "Teatro Kabitenyo" na nagsasadula ng kahungkagan ng lokal na pamahalaan.

"'Pag ang panahon ay malakas ang oppression, 'pag ang panahon nakikita ang kawalang'yaan ng mga namumuno, lumalakas ang uri ng sining gaya ng teatro o dulaan," sabi ni Lamangan.

Kuwento naman ni Lee, censorship ang pinakamatinding kalaban ng film industry noong martial law.

"May censorship before you start shooting, at may censorship again after ng pelikula... Kailangan may permit kaming makuha bago kami makapag-shoot," ani Lee.

Nang matapos ang martial law, maraming pelikula ang nagkuwento ng hirap na pinagdaanan ng mga Pilipino noong rehimen ng diktador na si Ferdinand Marcos.

Gaya ng "Sister Stella L" na ginampanan ni Vilma Santos noong 1984 na nagsalaysay ng problema ng mga manggagawa, "Dekada 70" ni Lualhati Bautista, at ang 2018 Cinemalaya film tungkol sa aktibistang si "Liway" na binigyang buhay ni Glaiza de Castro.

"Bilang isang mamamayan, may responsibilidad ka sa lipunan. Masisiguro mo rin kung ano ang nangyayari sa paligid mo at may boses ka at karapatan mo 'yun," ani Santos, na mambabatas na ngayon sa Kamara.

"Tama si Mommy Vi, lahat tayo may boses ano man ang estado natin sa lipunan at obligasyon natin na gamitin 'yun," ayon naman kay Piolo Pascual, na kasama ni Santos sa pelikulang Dekada 70.

May paalala si Lamangan sa susunod na henerasyon ng mga "artista ng bayan."

"Ang pag-aartista ay walang katapusang pag-aaral sa lipunan, lalong lalo na sa mga tao sa lipunan dahil ang kasaysayang binibigyang buhay niya ay batay sa lipunan," ani Lamangan.

—Ulat ni MJ Felipe, ABS-CBN News

Bisitahin ang Patrol.PH para sa iba pang mga balita.